« چهار خيابان جديد هم حسب الامر اعلى حضرت همايونى ، از وسط شهر تهران شروع شده كه دكاكين و عمارات مردم و بازارها را خراب و به انجام اين كار پرداخته‌اند ، لكن خانه و دكّان و املاك مردم را به قيمت عادله و تقويم معمار خريده ، از ديوان پول مىدهند . » 26 يكى از خيابان‌ها كه ميرزا حسن خان از آن نام برده ، از مقابل نقاره‌خانه تا دروازهء نو ( چهارراه كالج فعلى ) امتداد داشت . در نقشهء نجم الملك 27 خيابان يوسف‌آباد ( حافظ فعلى ) ، به‌نام ميرزا يوسف مستوفى الممالك ناميده شده است . خيابان ديگرى را كه ميرزا حسن خان به‌عنوان خيابان جديد نام مىبرد ، خيابان فردوسى است كه در نقشهء نجم الملك به دو صورت خيابان باغ ايل خانى و خيابان امين السّلطان ناميده شده است و سپس خيابان علاء الدّوله يا خيابان سفرا ( فردوسى فعلى ) نام گرفت . در زمانى كه نجم الملك آمار جمعيّت تهران را تهيّه مىكرد ، ترسيم نقشهء تهران به او محوّل گشت . اين نقشه در 4 - 1883 م / 1301 ه . ق تمام شد ، ولى چهار سال طول كشيد تا تكميل شود ؛ چراكه شهر به تدريج بزرگ‌تر مىشد و رشد آن نسبت به قبل سرعت گرفته بود . 28 جالب اين‌كه محلّهء دولت كه در اين نقشه به وضوح مشهود است و قسمت شمال شهر را دربرمىگيرد ، در آمار جمعيّت سال 1286 ه . ق نقش نبسته است . اسامى بعضى از رجال و اشخاص و خانواده‌هاى ثروت‌مندى كه در محلّهء دولت مستقرّ مىشدند ، در نقشه آمده است ؛ خانواده‌هايى مانند مخبر الدّوله ، امين السّلطان ، حسام السّلطنه ، ظهير الدّوله ، امين الدّوله و غيره . بسيارى از بستگان و مستخدمين آن‌ها نيز در همان حوالى مسكن داشتند . تحوّل محلّهء دولت و استقرار ثروت‌مندان در شمال شهر ، در آمار ابنيهء تهران ، كه در 1320 ه . ق تهيّه شده ، كاملا مشخص است . 29 طبق نقشهء نجم الملك ، تراكم جمعيّت ، در قسمت ميانى محلّهء دولت ( بين خيابان‌هاى حافظ و سعدى امروز ) 30 در شمال و شرق تهران بيش‌تر بود . سفارت انگليس ميان اين قسمت و زمين‌هاى باير و زمين‌هاى خالصه و زمين‌هاى نصرآباد در غرب ، قرار داشت ، كه به مستوفى الممالك متعلّق بود . يكى از عواملى كه جلوى رشد شهر را مىگرفت ، محدوديّت آب بود 31 ، كه در همين مكاتبات هويدا است كه از مشكلات شهروندان آن روزگار بوده و